Fransızların 2 Yıldır Takip Ettiği Orkinos Denizlili İş İnsanının Oltasına Takıldı

Yaklaşık 20 yıldır dünyanın farklı bölgelerinde sportif balık avcılığı yapan Denizlili iş insanı Halil Alptuğ Önal, geçtiğimiz hafta İzmir’in Seferihisar ilçesi açıklarında sıra dışı bir av gerçekleştirdi. Teos açıklarında oltasına takılan yaklaşık 133 santimetre uzunluğundaki mavi yüzgeçli orkinosu tekneye almaya çalışan Önal ve ekibi, balığın yüzgecinde bir takip cihazı bulunduğunu fark etti. Cihazı gören ekip, balığın bilimsel bir araştırmanın parçası olduğunu belirleyerek avı sonlandırıp orkinosu yeniden denize bırakma kararı aldı. Önal, uzun yıllardır gerçekleştirdiği yakala-bırak avlarında ilk kez daha önce işaretlenerek takip edilen bir orkinosla karşılaştığını belirtti. Balığın yasal avlanma sınırının çok az üzerinde olduğunu ifade eden Önal, bilimsel araştırma kapsamında takip edilen orkinosu vicdani olarak da tekneye almayı tercih etmediklerini söyledi. Balığın akademik ölçümlerinin yapılmasının ardından sağlıklı şekilde doğal yaşam alanına döndürülmesi için çalışma başlatıldı. ORKİNOSUN 2024 YILINDA İŞARETLENDİĞİ BELİRLENDİ Önal ve ekibi, balığın yüzgecinde bulunan takip cihazına ilişkin bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı ile paylaştı. Yapılan incelemelerde, 133 santimetrelik mavi yüzgeçli orkinosun 2024 yılında Batı Akdeniz’de Fransız bir araştırma ekibi tarafından işaretlendiği belirlendi. Balığın, Batı Akdeniz bölgesinde yürütülen akademik araştırmalar kapsamında yaklaşık iki yıldır takip edildiği bilgisine ulaşıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Ege Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi aracılığıyla yürüttüğü araştırma kapsamında balığa ilişkin veriler değerlendirildi. Önal, yakaladıkları orkinosla ilgili bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yanı sıra uluslararası orkinos koruma dernekleriyle de paylaştıklarını belirtti. Daha önce de dünyanın farklı bölgelerinde kılıç balığı ve orkinoslar üzerine gerçekleştirilen işaretleme çalışmalarına denk geldiğini aktaran Önal, bazı balıklara ilişkin takip verilerini arşivinde sakladığını ifade etti. Halil Alptuğ Önal, yaşadığı olayı şu sözlerle anlattı: “Sportif balık avcılığını 20 senedir yapıyorum. 10 senedir de yakala, işaretle, geri bırak ile bu türlerin yaşamsal döngüsüne destek sağlamaya çalışıyoruz. Son avımızda İzmir Sığacık Körfezi'nde, Batı Akdeniz bölgesinde araştırmalar için işaretlenmiş bir mavi yüzgeçli orkinos yakaladık. 133 santimetre boyundaki bu orkinosun akademik ölçümlerini yapıp, sağlıklı bir şekilde geri salımını gerçekleştirdik.” BALIK İÇİN YAKALAMAKTAN DAHA UZUN SÜRE MÜCADELE EDİLDİ Orkinosun oltaya takılması sırasında yaşanan mücadele nedeniyle balığın bir süre hareketsiz kaldığı belirtildi. Önal ve ekibi, balığın yeniden nefes alabilmesi ve denize bırakıldığında yaşamını sürdürebilmesi için tekneyi düşük hızda ilerleterek orkinosu yaklaşık 15 dakika boyunca yüzdürdü. Bu süreçte balığın toparlanması ve yeniden doğal hareketlerine dönmesi beklendi. Önal, orkinosların nefes alabilmek için sürekli yüzmek zorunda olduğunu belirterek, “Balığı su üstüne yaklaştırdığımız zaman üstünde bir GPRS vericisi olduğunu gözlemledikten sonra biz balığı deniz yüzeyinde motorla yüzdürerek tekrardan nefes almasını sağladık. Çünkü mücadele esnasında kaslarda biriken laktik asit balığı geri bıraktıktan sonra yaşama şansını azaltıyor. Durdukları yerde solungaçlarından su geçirip nefes alamıyorlar. Orkinosların nefes alabilmesi için yüzmeleri gerekiyor” dedi. Balığın toparlanması için gerçekleştirilen işlemin av mücadelesinden daha uzun sürdüğünü ifade eden Önal, “Mücadele esnasında kaslarında biriktirdiği laktik asiti atıp, kendini toparlaması için yardımcı olmamız gerekiyordu. O yüzden geri bırakılacak balıkların daha önceden makine yardımıyla yüzdürülerek kandaki oksijen seviyesinin yükseltilip laktik asit devrinin düşürülmesi lazım. Dolayısıyla çok kısa süren mücadelenin geri salımı aslında mücadeleden daha uzun sürdü. Yaklaşık 15 dakika kadar biz balığımızı yüzdürüp geri salmaya hazırlık sağladık” ifadelerini kullandı. “BÜYÜ, KOCAMAN OL, BOL BOL YAVRULA” Gerekli ölçümlerin ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından orkinosun oltası çıkarıldı ve balık yeniden Ege sularına bırakıldı. Önal, balığın doğal yaşamına dönmesinin ardından kendisine, “Koçum; büyü büyü, kocaman ol, bol bol yavrula. Sonrasında nasip olur tekrar görüşürüz. Hadi bay bay” sözleriyle veda etti. Önal, balığın yeniden denize bırakılmasının ardından yaşadığı anları da anlattı. “Bu balığa bu anıyı yaşattığı için de teşekkür ediyoruz. Kaç senedir yapıyorum böyle bir şey denk gelmedi. Şu an daha önceden takip cihazı takılmış bir balık yakaladık. Balık akademik araştırmalar için takip ediliyor ve zaten yasal sınırın çok az üstünde. İstesek de biz bunu vicdani olarak alamazdık” diyen Önal, balığın daha dinç hale geldikten sonra kancadan kurtarıldığını belirtti. ORKİNOSUN TAKİBİ SÜRECEK Mavi yüzgeçli orkinosun denize bırakılmasının ardından uluslararası federasyon tarafından balığa ilişkin verilerin paylaşılacağı bilgisi Önal’a iletildi. Önal, yaklaşık 10 yıldır farklı bölgelerde kılıç balığı ve orkinoslar üzerinde işaretleme çalışmalarına denk geldiğini ve bu tür çalışmalara ilişkin bazı verileri kayıt altında tuttuklarını söyledi. Yakalanan orkinosun da bundan sonraki süreçte takip verilerinin bilimsel çalışmalar kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor. Önal, balığın denize bırakılması sırasında ise “İnşallah güzel sağlıklı nesillere gidecek. Evet, kuyruk da vurmaya başladı artık. Hadi paşam, aslanım benim. Seni gidi yakışıklı kovboy” sözleriyle veda etti. Yaklaşık 133 santimetrelik mavi yüzgeçli orkinos, takip cihazıyla birlikte yeniden Ege Denizi’ne bırakıldı.